Αρχική Γκράντε Τορίνο: Λύγισε μόνο από τη μοίρα | Βλογημένος

Γκράντε Τορίνο: Λύγισε μόνο από τη μοίρα | Βλογημένος

Η 4η Μαΐου είναι μια ημέρα που προξενεί αμέτρητο πόνο και λύπη στο ιταλικό ποδόσφαιρο ειδικότερα, αλλά και στο παγκόσμιο γενικότερα. Μια ημέρα που ακόμη και σήμερα δεν μπορεί να σβηστεί από τη μνήμη κανενός. Ήταν στις 17:05, απόγευμα Τετάρτης, όταν το αεροσκάφος που μετέφερε την θρυλική ομάδα της Τορίνο συγκρούστηκε στον τοίχο αντιστήριξης στο πίσω μέρος της Βασιλικής Εκκλησίας στον λόφο της Σουπέργκα, σκοτώνοντας όλους τους επιβαίνοντες. Η «Μεγάλη Τορίνο» (Grande Torino), όπως ονομάστηκε εκείνη η ομάδα, επέστρεφε από τη Λισαβόνα μετά από ένα φιλικό με την Μπενφίκα. Ο Ζοζέ Φερέιρα (Francisco “Xico” Ferreira), αρχηγός της πορτογαλικής ομάδας, έχοντας σκοπό να αποσυρθεί από την ενεργό δράση, ζήτησε από τον εμβληματικό ομόλογό του και καλό του φίλο Βαλεντίνο Ματσόλα (Valentino Mazzola), να κανονιστεί ένα φιλικό με αντίπαλο τη «Γκρανάτα», την οποία είχε σε πολύ μεγάλη εκτίμηση. Ο αγώνας έγινε στις 3 Μαΐου, οι «Αετοί της Λισαβόνας» επικράτησαν με σκορ 4-3 και την επόμενη ημέρα η ιταλική ομάδα ήταν προγραμματισμένο να επιστρέψει στην πατρίδα.

Το τρικινητήριο αεροσκάφος Fiat G.212 των «Ιταλικών Αερογραμμών» (Avio Linee Italiane, η μετέπειτα Alitalia) που εκτελούσε το δρομολόγιο, έφυγε από την πορτογαλική πρωτεύουσα στις 9:40 το πρωί της Τετάρτης. Η πτήση, μη διαθέτοντας μεγάλη αυτονομία, είχε προγραμματιστεί για ανεφοδιασμό στη Βαρκελώνη, καθ’ οδόν προς την Ιταλία. Αν και αρχές Μαΐου, ο καιρός δεν ήταν καλός στη Βόρεια Ιταλία, αφού η τελευταία αναφορά, ένα τέταρτο πριν την προσγείωση, έκανε λόγο για πυκνά σύννεφα που άγγιζαν σχεδόν το έδαφος, ιδιαίτερα ισχυρές νοτιοδυτικές ριπές ανέμου παράλληλα με έντονη βροχόπτωση και πολύ κακή οριζόντια ορατότητα (40 μέτρα)! Κατά την προσέγγιση στο αεροδρόμιο του Τορίνο, ο πιλότος αποφάσισε να πετάξει σε χαμηλότερο υψόμετρο για να έχει καλύτερη ορατότητα. Συνεπικουρούμενων των ισχυρών ανέμων, που εξέτρεψαν το σκάφος από την πορεία του προς τον διάδρομο, εκ των υστέρων απεδείχθη ότι ΚΑΙ το όργανο υψομέτρου ΔΕΝ λειτουργούσε σωστά, έχοντας «κλειδώσει» σε ένδειξη πτήσης στα 2.000 μέτρα. Με αυτό ως δεδομένο, θεωρώντας ότι βρίσκεται ψηλότερα, ο πιλότος του σκάφους έστριψε με πορεία προς το αεροδρόμιο του Τορίνο. Αντ’ αυτού, μπροστά του ήταν η Βασιλική Εκκλησία στον Λόφο της Σουπέργκα, σε υψόμετρο 700 μέτρων, πάνω στην οποία συνετρίβη το αεροσκάφος. Η «Αεροπορική Καταστροφή της Σουπέργκα», ήταν η πρώτη μεγάλη τραγωδία που γνώρισε το παγκόσμιο ποδόσφαιρο!

Η σύγκρουση ήταν σφοδρότατη και περισσότερο από το ήμισυ του αεροσκάφους καταστράφηκε κατά την κρούση, αφήνοντας μόνο ένα μέρος της ουράς εμφανώς άθικτο. Ο θλιβερός απολογισμός ήταν ότι και οι 31 επιβαίνοντες ήταν νεκροί! Οι 18 ποδοσφαιριστές, οι φωτογραφίες των οποίων υπάρχουν στο πίσω μέρος του ναού στο σημείο της τραγωδίας, 6 αξιωματούχοι της ομάδας μαζί με τον οργανωτή του ταξιδιού, 3 από τους πλέον γνωστούς Ιταλούς αθλητικογράφους της εποχής, ο ιδρυτής της εφημερίδας «Τούτοσπορτ», Ρενάτο Καζαλμπόρε, ο δημοσιογράφος της «Γκαζέτα ντελ Πόπολο», Ρενάτο Τοζάτι και ο δημοσιογράφος της «Λα Στάμπα» Λουίτζι Καβαλέρο και τα 4 μέλη του πληρώματος. Υπήρχε ακόμη μια κατεστραμμένη ζωή, αυτή του Ζοζέ Φερέιρα, προς τιμή του οποίου κανονίστηκε το φιλικό στην Λισαβόνα, ο οποίος μέχρι και τον θάνατό του στα 66 του χρόνια (14/2/1986) γεμάτος ενοχές δήλωνε απογοητευμένος περνώντας αμέτρητες νύχτες χωρίς ύπνο, θεωρώντας τον εαυτό του υπεύθυνο της Τραγωδίας! Έστειλε χρήματα στις οικογένειες των θυμάτων, ενώ ως ελάχιστη τιμή πρόσθεσε μια εικόνα της Τορίνο στην τροπαιοθήκη του. Εκτός από τις ανθρώπινες απώλειες, η Βασιλική της Σουπέργκα, ένα από τα ιστορικότερα μνημεία της πόλης του Τορίνο, χτισμένη στα χρόνια της Αναγέννησης, που προσέλκυε πολλούς τουρίστες είχε πλέον υποστεί εκτεταμένες ζημιές. Το έργο της αναγνώρισης των θυμάτων, ανατέθηκε στον πρώην Ιταλό ομοσπονδιακό τεχνικό, τον εμβληματικό Βιτόριο Πότσο (Vittorio Pozzo), βέρο Τορινέζο και βετεράνο της ομάδας ο οποίος είχε τους περισσότερους από τους παίκτες στους «Ατζούρι».

Στο δυστύχημα σκοτώθηκε όλη η ομάδα της Τορίνο, ΕΚΤΟΣ από τον αναπληρωματικό τερματοφύλακα Ρενάτο Γκαντόλφι (Renato Gandolfi), που τη θέση του πήρε ο τρίτος γκολκίπερ, Ντίνο Μπαλαρίν (Dino Ballarin) και τον αμυντικό Σάουρο Τομά (Sauro Toma), λόγω ενός τραύματος στον μηνίσκο που τον ταλαιπωρούσε και για προληπτικούς λόγους έμεινε εκτός αποστολής.

«Εκείνη την ημέρα βρισκόμουν στο στάδιο «Φιλαντέλφια» για θεραπεία και όταν γύρισα βρήκα 50 άτομα έξω από το σπίτι μου. Ένας φίλος μου με τράβηξε πιο πέρα και μου είπε τι συνέβη. Ήταν μια πολύ άσχημη ημέρα, ακόμη και ο καιρός το έδειχνε αυτό, καθώς έβρεχε και χιόνιζε ενώ ήταν αρχές Μαΐου! Ένιωσα πως έχανα το έδαφος κάτω από τα πόδια μου! Όταν πήγαμε στον λόφο της Σουπέργκα ήταν ήδη συγκεντρωμένος πολύς κόσμος, που ούρλιαζε και θρηνούσε. Προσπάθησα να πλησιάσω στα συντρίμμια, αλλά ο πρόεδρος της ομάδας με πήρε μακριά. Δεν ήθελε να δω τους φίλους μου κομματιασμένους. Ακόμη τα βράδια έρχεται ο εφιάλτης του διαλυμένου αεροπλάνου και ξυπνάω από τις κραυγές του θρήνου»!

Αυτή ήταν η ανατριχιαστική αφήγηση ενός ανθρώπου που μπορεί το σώμα να «επέζησε» αλλά η ψυχή ήταν δίπλα σε αυτές των συμπαικτών του. Ο ίδιος στο βιβλίο του, με τίτλο «Me Grande Torino» αναφέρει πως ντρεπόταν να βγει από το σπίτι του, γνωρίζοντας πως στον δρόμο θα τον κοιτάνε ως τον μοναδικό επιζώντα! Ο Λουίτζι Τζουλιάνο (Luigi Giuliano), αρχηγός της ομάδας Νέων της Τορίνο, που ήταν αρχικά να συμμετάσχει, ο Βιτόριο Πότσο και ο ραδιοφωνικός σχολιαστής Νικολό Καρόσιο (Nicolò Carosio), αποκλείστηκαν για διάφορους λόγους. Επίσης, ο μετέπειτα «αστέρας» της Μπαρτσελόνα, ο Λάζλο Κουμπάλα (László Kubala Stecz), που θα δοκιμαζόταν στο φιλικό, παρέμεινε στην Ιταλία εξαιτίας του παιδιού του που ήταν άρρωστο, ενώ ΚΑΙ ο πρόεδρος του συλλόγου, ο Φερούτσιο Νόβο (Ferruccio Novo) δεν πήρε μέρος στο ταξίδι λόγω γρίπης!

Στις 6 Μαΐου του 1949, 2 ημέρες μετά την τραγωδία, πραγματοποιήθηκε ανοιχτή τελετή όπου κηδεύτηκαν όλα τα εκλιπόντα μέλη της ομάδας, στην οποία πέρα από τις οικογένειες και φίλους των θυμάτων, παρευρέθηκε ένα πλήθος άνω των 500.000 ανθρώπων που κατέκλυσε τους δρόμους της πόλης με σκοπό να αποχαιρετήσει τους αγαπημένους του ποδοσφαιριστές για τελευταία φορά. Αυτούς που ανέμιζαν ψηλά την σημαία της ομάδας τους για πολλά χρόνια. Η Ιταλία, τα πρώτα χρόνια έπειτα από την αποτυχημένη συμμετοχή και την ταπεινωτική της ήττα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν διέθετε και πολλά πράγματα που θα την έκαναν υπερήφανη! «Έβλεπε» στην Τορίνο λοιπόν την μόνη τιμή που διέθετε, τον μοναδικό λόγο για τον οποίο μπορούσε να σηκώσει ξανά ψηλά το κεφάλι και να νιώθει υπερηφάνεια! Αποτελούσε σχεδόν ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ της ιταλικής εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου, καθώς σ’ αυτήν αγωνίζονταν οι 10 από τους 11, με μόνο τον τερματοφύλακα να αγωνίζεται στην συμπολίτισσα Γιουβέντους! Η Τορίνο πρόσφερε θέαμα και δεν κέρδιζε απλώς, διέλυε τον αντίπαλο και τον έκανε να υποκλίνεται στην ανωτερότητα της! Ήταν μια ομάδα άφθαρτη. Ο μόνος αντίπαλος που δεν κατάφερε να κερδίσει ήταν η μοίρα!

Το αποτέλεσμα ήταν διαδικαστικού χαρακτήρα και το μόνο ενδιαφέρον που υπήρχε ήταν ΤΟ ΠΟΣΟ θα κερδίσει και ΟΧΙ ΤΟ ΑΝ θα κερδίσει. Ήταν μια ομάδα χάρμα οφθαλμών, ψυχαγωγούσε και διασκέδαζε όποιον την παρακολουθούσε. Και αντί αυτή η συνεχιζόμενη κυριαρχία της να δημιουργεί συσπείρωση απέναντί της, ως εκ θαύματος γεννούσε καινούργιους φίλους και θαυμαστές! Και πως να μην το κάνει, αφού αγωνιζόταν με 5 επιθετικούς! Ήταν η δεύτερη ομάδα που εφάρμοσε το σύστημα M-W, μετά από την Άρσεναλ του Χέρμπερτ Τσάπμαν (Herbert Chapman), ένα σύστημα κοντινό στο 4-4-2 με το οποίο αγωνιζόταν η Βραζιλία δέκα χρόνια αργότερα! Τα ποδοσφαιρικά της κατορθώματα ήταν εκπληκτικά, με κάποια από ρεκόρ της μάλιστα να παραμένουν ακόμη και σήμερα αξεπέραστα! Το 10-0 επί της Αλεσάντρια είναι ακόμα η μεγαλύτερη νίκη που σημειώθηκε ποτέ στο Καμπιονάτο! Οι 21 σερί νίκες συνεχίζουν να είναι μια ασύλληπτη επίδοση! Τα 125 γκολ σε μία σεζόν παράλληλα με τα 89 γκολ ΕΚΤΟΣ ΕΔΡΑΣ σε μία περίοδο, προκαλούν ιλίγγους! Οι 19 νίκες σε 20 εντός έδρας ματς με 3,78 μέσο όρο γκολ ανά παιχνίδι είναι η επιβεβαίωση πως η συγκεκριμένη ομάδα της Τορίνο ήταν ασταμάτητη μέσα στην Ιταλία! Θεωρείται πως είναι ότι καλύτερο έχει αναδείξει το Ιταλικό ποδόσφαιρο, όντας και μια από τις καλύτερες ομάδες στην Γηραιά Ήπειρο, αφού «κοίταζε στα μάτια» και οποιαδήποτε ευρωπαϊκή αντίπαλό της! Η Τορίνο, όπως και η Χόνβεντ των «Χρυσών Μαγυάρων», ήταν οι μεγαλύτερες άτυχες όσον αφορά τον χρόνο που ξεκίνησε το Κύπελλο Πρωταθλητριών, αφού αν η δημιουργία του είχε γίνει λίγα χρόνια νωρίτερα, μπορεί να μνημονευόταν μαζί με τη Ρεάλ, τη Μίλαν, τη Λίβερπουλ, την Μπάγερν και τον Άγιαξ.

O Μάριο Ριγκαμόντι (αριστερά) και ο, Βαλέριο Μπατσιγκαλούπο (δεξιά) έχοντας στη μέση τον προπονητή τους, τον Έρνο Ερμπστάιν.

Η μυθική αυτή ομάδα υπήρξε δημιούργημα του προέδρου της Φερούτσιο Νόβο. Πραγματοποίησε την πρώτη σημαντική μεταγραφή της το μακρινό 1940, αποκτώντας τον εξαιρετικά ταλαντούχο -τότε- 18χρονο Φράνκο Οσόλα (Franco Ossola) έναντι 55 χιλιάδων λιρετών από την Βαρέζε. Ο Νόβο άλλαξε επίσης την τεχνική ηγεσία, προσλαμβάνοντας τον Ούγγρο -εβραϊκής καταγωγής- Έρνο Ερμπστάιν (Ernő Egri Erbstein) ως προπονητή της (αν και αντιμετώπισε προβλήματα με τον «Ρατσιστικό Νόμο» του φασιστικού καθεστώτος Μουσολίνι) πλαισιώνοντάς τον προσλαμβάνοντας Άγγλους σε όλες τις θέσεις, έχοντας ως πρότυπο την θρυλική Άρσεναλ του Χέρμπερτ Τσάπμαν. Με αρχηγό και ηγέτη τον σπουδαίο Βαλεντίνο Ματσόλα, έναν από τους καλύτερους και πιο πολυσυζητημένους Ευρωπαίους ποδοσφαιριστές της ιστορίας, η Τορίνο ξεκίνησε την δική της δυναστεία. Ήταν ο αδιαφιλονίκητος Κορυφαίος ανάμεσα σε ένα γκρουπ χαρισματικών ποδοσφαιριστών-σταρ, πάντα υπό το πρίσμα και με την έννοια της εποχής εκείνης! Απλά παιδιά με χάρισμα στο να χαϊδεύουν και όχι να κλοτσούν την μπάλα, συμπεριλαμβανομένων του Εουσέμπιο Καστιλιάνο (Eusebio Castigliano), του Τζιουζέπε Γκρέζαρ (Giuseppe Grezar), του Ρουτζέρο Γκράβα (Ruggero Grava), του Έζιο Λόικ (Ezio Loik), του Τζούλιους Σούμπερτ (Július Schubert), του Ρομέο Μέντι (Romeo Menti), του Πιέτρο Φεράρις (Pietro Ferraris), του Γκουλιέλμο Γκαμπέτο (Guglielmo Gabetto) και πολλών άλλων. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς, εργάζονταν στη FIAT που ανήκε στον… εχθρό, την οικογένεια Ανιέλι, ιδιοκτήτρια της Γιουβέντους! Μάλιστα ο Ματσόλα, όταν μεταγράφηκε από τη Βενέτσια στην Τορίνο, έφυγε και από το εργοστάσιο της Alfa Romeo για να ενταχθεί κι αυτός στη FIAT! Με τις μεταγραφές των Μάριο Ριγκαμόντι (Mario Rigamonti), Βαλέριο Μπατσιγκαλούπο (Valerio Bacigalupo), Άλντο Μπαλαρίν (Aldo Ballarin) και Βιρτζίλιο Μαρόσο (Virgilio Maroso) το 1945, δημιούργησε την πιο δυνατή ομάδα του πλανήτη, έτοιμη για να σαρώσει τους τίτλους.

Η Τορίνο κατέκτησε και τα 4 πρωταθλήματα από την περίοδο 1942/43 έως και την 1947/48, «συνεχόμενα»  αφού τις περιόδους 1943/44 και 1944/45 δεν διοργανώθηκε πρωτάθλημα λόγω του Πολέμου, κατακτώντας παράλληλα και το κύπελλο του 1942/43. Οδεύοντας προς το 5ο συνεχόμενο πρωτάθλημά της, συνέβη το δυστύχημα της Σουπέργκα. Βαθμολογικά, προηγούνταν από τους διώκτες της, 4 βαθμούς από την  Ίντερ και 6 από τη Μίλαν, οι οποίες ζήτησαν να κατακυρωθεί ο τίτλος στην Τορίνο. Η Ιταλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία αρνήθηκε κάτι τέτοιο, η Τορίνο αναγκαστικά χρησιμοποίησε την την ομάδα της Primavera (ομάδα Νέων), ενέργεια που υιοθετήθηκε και από τις υπόλοιπες ομάδες που αγωνίστηκαν εναντίον της (Τζένοα, Παλέρμο, Σαμπντόρια και Φιορεντίνα), ως ένδειξη σεβασμού. Κέρδισε και τα 4 ματς, κατακτώντας το πρωτάθλημα της περιόδου 1948/49 που ήταν το 6ο της ιστορίας της και 5ο συνεχόμενο! Καμία νίκη και κανένας τίτλος όμως δεν μπόρεσε, δεν μπορεί και δεν θα μπορέσει ποτέ να σβήσει αυτή τη τραγωδία! Το σοκ που υπέστη η Τορίνο, η Ιταλία και ολόκληρος ο κόσμος ήταν τόσο τεράστιο, ώστε την επόμενη χρονιά, η εθνική ομάδα της Ιταλίας ζήτησε να ταξιδέψει στην Βραζιλία για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1950 με πλοίο! Λίγες εβδομάδες αργότερα του θλιβερού περιστατικού, στις 26 Μαΐου του 1949, η σπουδαία Ρίβερ Πλέιτ της εποχής, η περίφημη «Λα Μάκινα» (La Máquina) του Αλφρέντο ντι Στέφανο (Alfredo Stéfano Di Stéfano Laulhé) ήρθε στην Ιταλία και αντιμετώπισε μια επίλεκτη ομάδα του ιταλικού πρωταθλήματος, την «Τορίνο-Σίμπολο» αποτελούμενη από 11 αστέρες της εποχής, όλους παίκτες άλλων ιταλικών ομάδων που φορούσαν τη φανέλα της Τορίνο ως ένδειξη τιμής στην αδικοχαμένη ομάδα με τα έσοδα να πηγαίνουν στις οικογένειες των θυμάτων. Ο αγώνας έληξε 2-2.

Η Τορίνο, από το 1949 και το δυστύχημα της Σουπέργκα μέχρι και το 2020, δηλαδή σ’ ένα χρονικό διάστημα 70 χρόνων έχει κατακτήσει μόλις ένα πρωτάθλημα, αυτό της περιόδου 1975/76, καθώς και τρία Κύπελλα (1967/68, 1970/71, 1992/93), «δείχνοντας» να μην το έχει ξεπεράσει! Η «Μεγάλη Τορίνο» έσβησε και η λάμψη της αποτελεί μακρινό παρελθόν. Συνεχίζει να υπάρχει όμως σαν παραμύθι! Μια ομάδα μύθος που δυστυχώς μπορούμε να γνωρίζουμε μόνο από αυτά που έχουν διασωθεί. Υπάρχουν βέβαια και οι «μαρτυρίες» των ανθρώπων που μένουν γύρω από το -ερειπωμένο πλέον- «Φιλαντέλφια», το Στάδιο που μεγαλούργησε αυτή η ομάδα και ορκίζονται πως τις νύχτες ακούνε φωνές και  διακρίνουν σκιές μέσα στο σκοτάδι να αλλάζουν μπαλιές! Λέγεται πως είναι οι ψυχές των νεκρών παλικαριών της, που προσφέρουν σκηνές αληθινής ποδοσφαιρικής μαγείας. Αυτές που δεν πρόλαβαν να δώσουν απλόχερα σε όλο τον πλανήτη εξαιτίας της μοιραίας πτήσης της 4ης του Μάη του 1949.

Οι 31 αδικοχαμένοι που κανείς δεν ξεχνά και θα τιμά για πάντα.

Παίκτες

  • Βαλέριο Μπατσιγκαλούπο
  • Άλντο Μπαλαρίν
  • Ντίνο Μπαλαρίν
  • Εμίλ Μποντζόρνι (Émile Bongiorni)
  • Εουσέμπιο Καστιλιάνο
  • Ρουμπένς Φαντίνι (Rubens Fadini)
  • Γκουλιέλμο Γκαμπέτο
  • Ρουτζέρο Γκράβα
  • Τζιουζέπε Γκρέζαρ
  • Έζιο Λόικ
  • Βιρτζίλιο Μαρόσο
  • Ντανίλο Μαρτέλι (Danilo Martelli)
  • Βαλεντίνο Ματσόλα
  • Ρομέο Μέντι
  • Πιέρο Οπέρτο (Piero Operto)
  • Φράνκο Οσόλα
  • Μάριο Ριγκαμόντι
  • Τζούλιους Σούμπερτ

Προπονητικό προσωπικό & αξιωματούχοι

  • Αρνάλντο Ανισέτα (Arnaldo Agnisetta -γενικός διευθυντής)
  • Αντρέα Μποναϊούτι (Andrea Bonaiuti -οργανωτής ταξιδιού)
  • Ιπόλιτο Τσιβαλέρι (Ippolito Civalleri -συνοδός)
  • Έρνο Ερμπστάιν (-προπονητής)
  • Λέσλι Λίβσλεϊ (Leslie Lievesley -βοηθός προπονητής)
  • Οτάβιο Κορίνα (Ottavio Corina -μασέρ)

Δημοσιογράφοι

  • Ρενάτο Καζαλμπόρε (Renato Casalbore)
  • Λουίτζι Καβαλέρο (Luigi Cavallero)
  • Ρενάτο Τοζάτι (Renato Tosatti)

Πλήρωμα πτήσης

  • Τσέζαρε Μπιανκάρντι (Cesare Biancardi -β’ πιλότος)
  • Σελεστίνο Ντ’ Ίνκα (Celestino D’Inca -μηχανικός)
  • Πιερλουίτζι Μερόνι (Pierluigi Meroni -πιλότος)
  • Αντόνιο Πανγκράτζι (Antonio Pangrazi -ασυρματιστής)

Βλογημένος

Σχολιασμός

Κοινοποιήστε το: